تابهحال شده در سرماي شديد گير كنيد به حدي كه بدنتان شروع به يخ زدن كند؟ اگر پاسخ مثبت باشد احتمالا مشكلات سرمازدگي را تجربه كردهايد. سرمازدگي يك بيماري عمومي است كه به دنبال كاهش دماي بدن باعث آسيب به همه اندامها و اختلال كاركرد آنها ميشود. اين وضعيت در صورت پيشرفت و عدم درمان ميتواند باعث مرگ شود.
در سرمازدگي فرد ابتدا دچار لرز ميشود سپس پوست سرد و خشك شده و نبض كند ميشود. در مرحله بعدي تعداد تنفس كمتر از حالت طبيعي شده و درجه حرارت بدن به 35 درجه يا كمتر ميرسد. در اين مرحله خواب آلودگي ظاهر ميشود كه ممكن است به كُما منجر شود. همچنين ممكن است ايست قلبي رخ دهد.
اگر سرمازدگي سطحي باشد علائمي مانند رنگ باختگي عضو سرما زده، تبديل رنگ عضو سرما زده به رنگ متمايل به زرد، احساس سوزش در عضو سرما زده، به حالت خميري درآمدن عضو سرما زده، خشك و شكننده شدن سطح پوست و بي حس شدن عضو سرما زده ديده ميشود.
در سرمازدگي عمقي، ساختمانهاي عمقيتر بدن شامل عضله و تاندونها و گاهي استخوان درگير ميشوند. در اين شرايط قسمت درگير شده بيحس و سفت است. تاولهايي ايجاد شده و درنهايت بافتها از بين ميروند.
در سرمازدگي عمقي عضو سرمازده بيحس شده و فرد وجود آن را احساس نميكند. همچنين عضو از حالت نرمي خارج شده و بهصورت خشك و شكننده درميآيد. شخص سرمازده در عضو احساس سوزش و درد نميكند و پوست روي عضو سرمازده كشيده شده و روي استخوان حركت نميكند.
درمان
مانند ساير سوانح، ابتدا ارزيابي صحنه حادثه، دور كردن يا پرهيز از خطر و درخواست كمك را فراموش نكنيد.
انتقال مصدوم به مكان گرم و خشك و ترجيحا سربسته (مانند ساختمان، چادر، ماشين،...) اولين كمك به فرد سرمازده محسوب ميشود.
خارج كردن لباسهاي مرطوب، خيس يا تنگ مصدوم و در صورت امكان پوشاندن لباس خشك به مصدوم و قرار دادن وي در داخل كيسه خواب يا انداختن چند پتوي گرم و خشك روي او اقدام بعدي است.
هيچگاه نبايد بدن مصدوم را با مالش گرم كرد و نيز او را تشويق به انجام فعاليتهاي بدني و راه رفتن نكنيد.
بهدليل كاهش درجه حرارت بدن و بروز اختلال در سيستم الكتريكي قلب، هر ضربه ناگهاني ممكن است، منجر به بينظميهاي بسيار شديد و كشنده در ضربان قلب فرد شود. بنابراين حتي براي خارج كردن لباسهاي مصدوم ابتدا آنها را قيچي و سپس از بدن مصدوم خارج كنيد.در صورتي كه فرد هوشيار است و دچار تهوع و استفراغ شديد نيست، ميتوانيد نوشيدني و غذاي گرم به وي بدهيد.
براي پيشگيري
روشهاي پيشگيري از سرمازدگي شامل حفظ گرماي بدن از طريق استفاده از پوشاك كافي (كه بدن را پوشانده و نسبت به آب و باد نفوذناپذير است) اجتناب از فشردگي اجزاي بدن توسط البسه و ساير وسايل و اشيا (بخصوص پرهيز از پوشيدن كفش تنگ) پوشيدن دستكشهايي كه جاي چهار انگشت را با هم و جاي يك انگشت را جداگانه دارند (بهجاي دستكشهاي عادي) خشك نگهداشتن بدن، پرهيز از تماس مستقيم با فلزات هادي حرارت، حفظ آب بدن و مصرف كالري كافي است.
